Η ενηλικίωση δεν έρχεται ποτέ με καθαρά όρια· έρχεται με πληγές, επιλογές που αφήνουν σημάδια, και με πρόσωπα που καθρεφτίζουν τις σκιές μας. Στο «Πατημένα Τριάντα» εκδόσεις Διόπτρα, του Μιχάλη Νταγγίνη, πέντε άνθρωποι παλεύουν να βρουν τον εαυτό τους μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει να τους έχει ξεχάσει. Ο έρωτας, η προδοσία, η φιλοδοξία και η αβεβαιότητα υφαίνουν μια δεκαετία γεμάτη ένταση και αποκαλύψεις. Κάθε σελίδα ανοίγει μια νέα γωνία της ζωής τους, φωτίζοντας όχι μόνο τις επιλογές που κάνουν, αλλά και τα αθέατα σημεία της κοινωνίας που τις διαμορφώνουν.
Συνέντευξη με τον Μιχάλη Νταγγίνη – Γιούλη Τσακάλου Ελεύθερος τύπος
1. Τι σας ώθησε να αφηγηθείτε τις ιστορίες πέντε διαφορετικών χαρακτήρων, κάθε ένας με τις δικές του πληγές και μυστικά, και να τις συνδέσετε μέσα σε μια δεκαετία γεμάτη αβεβαιότητα;
Με ενδιαφέρει η φυσιογνωμία της γενιάς μου, μιας γενιάς που φαίνεται να ψάχνει βουβή, ανησυχητικά βουβή, για συνταγές ατομικής δικαίωσης. Δεν είχα προαποφασίσει για τον τρόπο που θα αφηγηθώ την ιστορία. Διαισθανόμουν όμως ότι απαιτούνται περισσότερα πρόσωπα, διαφορετικοί ανθρωπότυποι, ποικίλες οπτικές γωνίες. Μόνο έτσι μπορεί να έρθει στο φως το βίωμα μιας ολόκληρης γενιάς. Εύστοχα επισημαίνετε το στοιχείο του χρόνου. Ο χρόνος αποτελεί το έδαφος επάνω στο οποίο εξελίσσονται τόσο οι πρωταγωνιστές όσο και οι κοινωνικές συνθήκες γύρω τους. Πώς είναι να ζεις σε μια δεκαετία όπου η μια κρίση παίρνει την σκυτάλη από την προηγούμενη; Χωρίς την πάροδο του χρόνου, το βιβλίο θα ήταν μια «φωτογραφική απεικόνιση της στιγμής» για πέντε νέους ανθρώπους. Νομίζω ότι η λογοτεχνία σου δίνει τα εργαλεία για να πας ένα βήμα παραπέρα από αυτό.
2. Πώς η ένταση ανάμεσα στην προσωπική επιθυμία, την κοινωνική πίεση και τα τραύματα της παιδικής ηλικίας διαμορφώνει τον κόσμο που περιγράφετε;
Είναι μία πολυεπίπεδη αλληλεπίδραση, την οποία εξερευνώ για κάθε πρόσωπο ξεχωριστά – ακόμη κι αν οι ιστορίες τους συμπλέκονται. Έχει σημασία η λέξη «εξερευνώ». Δεν μπορώ να μιλήσω με βεβαιότητες για την αλληλεπίδραση όλων αυτών των παραγόντων – ούτε οι ίδιοι οι ήρωες δεν ξέρουν με σιγουριά τον εαυτό τους. Γι’ αυτό νομίζω ότι ο ορισμός του Κούντερα για το μυθιστόρημα είναι απολύτως ακριβής: μυθιστόρημα είναι η εξερεύνηση της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από πειραματικά εγώ.
3. Ο υπόκοσμος και οι σκιές της εξουσίας διατρέχουν τις σελίδες του βιβλίου. Με ποιο τρόπο θέλατε να αποτυπωθεί η διαφθορά και η ανθρώπινη αδυναμία χωρίς να χαθεί η λογοτεχνική αλήθεια;
Είναι ένα στοίχημα να αποδώσεις ρεαλιστικά ένα υπαρκτό κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, χωρίς να καταλήξεις να κάνεις «ρεπορτάζ». Χρειάζεται ισορροπία. Για εμένα στο προσκήνιο είναι η ζωή των πρωταγωνιστών και ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τον εαυτό και το περιβάλλον τους. Δεν αφηγούμαι το περιβάλλον αυτοτελώς, παρά μόνο στον βαθμό που επηρεάζει πραγματικά και νοητικά τους πρωταγωνιστές.
4. Τα Πατημένα Τριάντα μοιάζουν ταυτόχρονα χρονικό μιας γενιάς και προσωπικό ημερολόγιο. Τι σημαίνει για εσάς να ζωντανεύουν οι επιλογές και οι φόβοι της εποχής μέσα από λογοτεχνία;
Στην εισαγωγή του βιβλίου αναφέρομαι στην ιδιότητα της λογοτεχνίας να «απομαγνητοφωνεί» σιγανές προσωπικές μας μελωδίες· αυτά, δηλαδή, για τα οποία έχουμε μάθει να μη μιλάμε ή και να μη σκεφτόμαστε καν. Αυτή είναι η αποκαλυπτική διάσταση της λογοτεχνίας. Δεν θα έλεγα ότι έγραψα προσωπικό ημερολόγιο. Το αυτοβιογραφικό στοιχείο είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Μ’ ενδιαφέρει να εξερευνήσω τη γενιά μου και τη σχέση της με τις υπόλοιπες γενιές σε έναν δεδομένο χώρο και χρόνο. Το προσωπικό στοιχείο, πάντως, είναι αναπόφευκτο, στον βαθμό που είμαι μέλος της ίδιας γενιάς.
5. Αν το βιβλίο ήταν ένας ψίθυρος στο σκοτάδι, ποια λέξη ή εικόνα θα θέλατε να συνοδεύει τον αναγνώστη καθώς κλείνει την τελευταία σελίδα, σαν μια αχνή υπόσχεση ότι η ιστορία συνεχίζεται μέσα του και όχι μόνο στις σελίδες;
Δεν είμαι αρμόδιος να υποδείξω στον αναγνώστη κάτι συγκεκριμένο. Το αναγνωστικό βίωμα είναι εντελώς υποκειμενικό. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα το πώς θα απαντούσαν οι αναγνώστες σε αυτό το ερώτημα. Νομίζω, πάντως, ότι το τέλος της ιστορίας είναι μια ανοιχτή πρόσκληση στους αναγνώστες να τη συνεχίσουν όπως θέλουν, καθένας με τα δικά του υλικά.
Βιογραφικό
Ο Μιχάλης Νταγγίνης γεννήθηκε το 1993 στη Θεσσαλονίκη, όπου και σπούδασε νομικά. Από το 2017 ζει κι εργάζεται στην Αθήνα ως δικηγόρος ποινικού δικαίου, ενώ επίσης είναι διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε νομικά περιοδικά. Το 2020 εκδόθηκε η πρώτη νομική του μονογραφία. Το μυθιστόρημα Πατημένα Τριάντα είναι το πρώτο λογοτεχνικό του έργο απο της εκδόσεις Διόπτρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου