καλντερίμι - 99 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΣΑΛΟΝΙΚΗ
Γιάννης Καλπούζος
Εκδόσεις Ψυχογιός
Αντίπας, Παράσχος, Κλεάνθης...παππούς, γιος, εγγονός...ο καθένας με τις δικές του εμπειρίες, τις δικές του ανησυχίες, τις δικές του απαιτήσεις από την ζωή. Ένας Αντίπας ήσυχος και μοιρολάτρης που ζει με την ανάμνηση της αινιγματικής Ρωξάνης, γυναίκας της ζωής του και παντοτινής του αγάπης, με σημαία την εντιμότητα παρ'όλες τις δυσκολίες.
Σε αντίθετη πορεία ο Παράσχος...οι δυσκολίες που έχει η φτώχεια, ο εκφοβισμός και το ξύλο που τρώει από τους νταήδες της γειτονιάς του, τον κάνουν να νιώθει αδικημένος και να ορέγεται μια άλλη ζωή, με ανέσεις και προκειμένου να "εξοβελίσει την φτώχεια" ρισκάρει με επικίνδυνες και παράνομες παρέες για να αποκτήσει χρήματα άρα και δύναμη. Η ιστορία ξεκινά όταν δύο άγνωστοι τον απειλούν με μαχαίρι και πιστόλι. Έχουν απαγάγει την κόρη του και απαιτούν ο γιος του να ελευθερώσει τον κομιτατζή Ασάν Τάνο. Ο Κλεάνθης ακολουθεί την φιλοσοφία του παππού του για την ζωή, είναι ρομαντικός και ιδεολόγος με μεγάλη αγάπη για την πατρίδα του.
Ήρωες γεμάτοι πάθος, μεγάλες αγάπες που απαιτούν θυσίες και πονάνε, έρωτες δυνάστες που ανάβουν φωτιές, το κυνήγι της ευτυχίας, τα όνειρα και οι ψευδαισθήσεις τριών γενιών, που πορεύονται όπως καθορίζουν τα βήματά τους οι γυναίκες - σύζυγοι, ερωμένες, μητέρες, κόρες, αδελφές... Οι ήρωες της ιστορίας σμίγουν με νταήδες, τυχοδιώκτες και αδελφικούς φίλους, ενώ στο προσκήνιο εναλλάσσονται συμμορίες, χοροεσπερίδες, καφέ σαντάν, χαμαιτυπεία, πόρνες, κατάσκοποι, βομβιστικές επιθέσεις, πυρκαγιές.
Κι όλα έχουν ως φόντο την συνταρακτική ιστορία της Θεσσαλονίκης από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού, με τις μνήμες να συμπληρώνουν κύκλο ενενήντα εννέα χρόνων. Ένα ταξίδι στο παρελθόν της Θεσσαλονίκης με τη βαβυλωνία φυλών και γλωσσών... μια πόλη που μεταμορφώνεται, σε μια εποχή που ωριμάζει τον άνθρωπο από νωρίς. Εβραίοι, Τούρκοι, Έλληνες, Αλβανοί, Ρουμάνοι, Ευρωπαίοι, Βούλγαροι, Σέρβοι... χωρισμένοι σε συνοικίες με τα σχολεία τους, τις συντεχνίες τους, τους συλλόγους τους, τα νοσοκομεία και τους χώρους λατρείας τους. Δύσκολες οι μεταξύ τους σχέσεις μέσα στην καχυποψία και τις προκαταλήψεις και αντιθέσεις που αμβλύνονται και οδηγούν στην αποδοχή του "άλλου" μέσα από τις ανάγκες της καθημερινής ζωής.
Ο κύριος Καλπούζος άξιος μελετητής της Ιστορίας, στο νέο του μυθιστόρημα φέρνει στο φως άγνωστες πτυχές της και γεγονότα που έχουν συμβεί στους τόπους που κινούνται οι ήρωές του, τα οποία συνέλεξε μετά από τεράστια και βαθιά μελέτη κι έρευνα. Με γλώσσα λυρική, όμορφες περιγραφές και διαλόγους πλούσιους σε ντοπιολαλιές μας προσφέρει ένα απολαυστικό μυθιστόρημα μεταδίδοντας παράλληλα και γνώση μιλώντας για την οικογένεια, την αγάπη, τον έρωτα, το χρήμα, τα ήθη, τον πατριωτισμό, την εκδίκηση, την προδοσία, το μίσος και την φιλία πάνω από εθνικές και θρησκευτικές διαφορές. Με έναυσμα την πολύπλοκη ανθρωπογεωγραφία της Θεσσαλονίκης αυτά τα χρόνια, με τις τόσες φυλές, γλώσσες και εθνικότητες να κυκλοφορούν στα καλντερίμια της, μας κάνει κοινωνούς μιας εποχής δραματικών αλλαγών της πόλης μέσα από κινήματα, επαναστάσεις και πολέμους.
Το Καλντερίμι είναι ένα εξαιρετικό πάντρεμα της Ιστορίας και της μυθοπλασίας που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη από την πρώτη έως την τελευταία του σελίδα και ικανοποιεί στον μέγιστο βαθμό τους λάτρεις του ιστορικού μυθιστορήματος.
