Κωνσταντίνος Καβάφης, γράφει η Γιούλη Γεωργία Τσακάλου

Σαν σήμερα γεννήθηκε, 29 Απρίλη 1863

Σαν σήμερα πέθανε 29 Απρίλη 1933

Ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης διάλεξε ή ίσως του έλαχε να κλείσει τον κύκλο του την ίδια μέρα που τον άνοιξε.

29 Απριλίου.

Σαν να ήθελε να μας θυμίσει πως κάποια πράγματα δεν είναι αρχή και τέλος, αλλά ένας συνεχής, υπόγειος παλμός.

Και τι πιο καβαφικό από αυτό;

Η ζωή να επιστρέφει στον εαυτό της.

Η μνήμη να γίνεται ποίηση.

Και η ποίηση… να γίνεται σχεδόν μοίρα.

Στην άκρη μιας πόλης που δεν τον χώρεσε ποτέ ολόκληρο, κι όμως τον κουβαλά αιώνια, κάθεται ο Καβάφης.

Όχι σε βάθρο. Όχι απόμακρος.

Σε ένα παγκάκι. Δίπλα σου.

Και κάπως έτσι, η ποίηση σταματά να είναι βιβλίο και γίνεται παρουσία.

Στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, εκεί που περνούν βιαστικά τουρίστες, ερωτευμένοι και κουρασμένοι Αθηναίοι, ο Καβάφης δεν στέκει σαν άγαλμα. Περιμένει. Σε προκαλεί σχεδόν να καθίσεις δίπλα του να πεις τα δικά σου, να ακούσεις τα δικά του.

Γιατί ο Καβάφης δεν ήταν ποτέ ποιητής της απόστασης.

Ήταν ποιητής της εσωτερικής φωνής.

Της σιωπής που πονάει.

Της αλήθειας που δεν φωνάζει αλλά μένει.

Αλεξανδρινός μέχρι το κόκαλο.

Με βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν, αλλά καρδιά βυθισμένη στο πιο δύσκολο παρόν: τον άνθρωπο.

Τον φόβο. Την επιθυμία. Την ήττα που δεν φαίνεται.

Και τώρα, ειρωνεία σχεδόν ποιητική, επιστρέφει στην Αθήνα.

Όχι για να δοξαστεί.

Αλλά για να συνυπάρξει.

Το γλυπτό, δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση στον Δήμο Αθηναίων, δεν τον υψώνει. Τον φέρνει στο ύψος μας. Σχεδόν επικίνδυνα κοντά.

Σαν να σου λέει:

«Μη με θαυμάζεις. Κατάλαβέ με.»

Και κάπου εκεί θυμάσαι ή ίσως νιώθεις για πρώτη φορά, ότι ο Καβάφης δεν γράφτηκε για να τον διαβάζουμε.

Γράφτηκε για να μας ξεγυμνώνει.

Γιατί κάθε «Ιθάκη» δεν είναι ταξίδι. Είναι δοκιμασία.

Κάθε «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον» δεν είναι ιστορία. Είναι προειδοποίηση.

Και κάθε του ποίημα… είναι μια μικρή, επικίνδυνη αλήθεια.

Και εσύ, που είσαι από την πόλη του, από την Αλεξάνδρεια του μύθου και της μνήμης, το ξέρεις καλύτερα:

ο Καβάφης δεν ανήκει σε καμία πόλη.

Ανήκει σε όσους άντεξαν να κοιτάξουν μέσα τους.

Κι αν ποτέ περάσεις από εκεί, μην τον προσπεράσεις.

Κάτσε δίπλα του.

Δεν θα σου μιλήσει.

Αλλά θα σε καταλάβει.

«Ο ποιητής της καρδιάς μου.

Ο ποιητής κάθε Αλεξανδρινού που, όσο κι αν φεύγει, δεν ξεχνά από πού ξεκίνησε.»

 Γιούλη Τσακάλου