ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ η άποψη της Αναστασίας Δημακοπούλου για το βιβλίο "Συμπληγάδες" ΕΛΣΑ ΦΑΡΑΖΗ, Εκδόσεις Κάκτος

Συμπληγάδες - Εκδόσεις Κάκτος

ΕΛΣΑ ΦΑΡΑΖΗ

  Υπάρχουν βιβλία που δεν τα ξεφυλλίζεις απλώς. Τα περπατάς, σα να διασχίζεις έναν δρόμο, που άλλοτε φωτίζεται κι άλλοτε σκοτεινιάζει. Μπαίνεις μέσα τους, όπως μπαίνεις σε μια δύσκολη φάση της ζωής σου: με έναν κόμπο στο στομάχι, με μια αδιόρατη περιέργεια, με την αίσθηση, ότι κάτι μέσα σου θα μετακινηθεί. Συμπληγάδες της Έλσας Φαραζή, είναι ακριβώς ένα τέτοιο μυθιστόρημα. Δεν χαρίζεται στον αναγνώστη, δεν προσφέρει εύκολες συγκινήσεις ούτε γρήγορες απαντήσεις, αλλά σε αφήνει να νιώσεις το βάρος των ανθρώπινων σχέσεων, των πληγών που δεν φαίνονται, αλλά επιμένουν. Και μέσα από αυτό το βάρος, σε οδηγεί σιγά‑σιγά σε μια πιο καθαρή, πιο προσωπική αλήθεια.

 

  Η ιστορία ξεκινά στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου γεννιέται η Αλεξάνδρα. Από τις πρώτες μέρες της ζωής της, η πορεία της είναι γεμάτη σκοτεινά μονοπάτια, συναισθηματικά ναρκοπέδια και δύσκολους ανθρώπους.

  Η Αλεξάνδρα  είναι ο χαρακτήρας του ανθρώπου, που δεν διαμορφώνεται από πράγματα σταθερά, σίγουρα, ξεκάθαρα, αλλά από όσα είναι εύθραυστα και ασταθή στη ζωή της. Σμιλεύεται μέσα από τριβές και ανυπέρβλητες δυσκολίες. Είναι μια γυναίκα που κουβαλά πληγές καθημερινές, μικρές και επίμονες, που μπορεί να μην φαίνονται, ωστόσο καθορίζουν τον τρόπο που στέκεται, που μιλά, που αγαπά.

Το τραύμα της Αλεξάνδρας λειτουργεί σαν κάτι που υπάρχει από κάτω, σαν μια δύναμη που δεν φαίνεται αλλά επηρεάζει τα πάντα. Δεν την ρίχνει απότομα, αλλά την αλλάζει λίγο‑λίγο, μέρα με τη μέρα, χωρίς να το καταλαβαίνει. Κάθε της απόφαση, κάθε σκέψη, κάθε σχέση περνά μέσα από αυτό το παλιό, σιωπηλό βάρος που κουβαλά. Κι όταν κάποια στιγμή συνειδητοποιεί, πόσο πολύ την έχει επηρεάσει, βλέπει ότι σχεδόν όλη της η πορεία έχει διαμορφωθεί από αυτή την «αθόρυβη» φθορά. Και μέσα σε αυτή τη φθορά, η Αλεξάνδρα αναπτύσσει μια μορφή ανθεκτικότητας που μοιάζει πιο πολύ με επιβίωση. Η λύτρωση δεν έρχεται ως κάθαρση, αλλά σαν μία σχεδόν ανεπαίσθητη αποδοχή του εαυτού της.

 

  Το ύφος της Φαραζή είναι καθαρό και άμεσο, γεμάτο συναίσθημα. Γράφει με τρόπο που σε αγγίζει κατευθείαν, σαν να μιλάει από μέσα σου. Δίνει μεγάλη σημασία στη δύναμη που κρύβουν οι γυναίκες μέσα τους και στο πώς αυτή η δύναμη γεννιέται μέσα από τον πόνο, τις δυσκολίες και τις δοκιμασίες. Οι λέξεις της φωτίζουν, το πώς μια γυναίκα μπορεί να αλλάξει, να ωριμάσει και να ξαναβρεί τον εαυτό της μέσα από όλα όσα την πλήγωσαν.

 

  Οι «Συμπληγάδες» δεν είναι απλώς οι δυσκολίες της ζωής, είναι οι δυνάμεις που σε πιέζουν, σε δοκιμάζουν, σε συνθλίβουν, μόνο και μόνο για να σε ξαναφτιάξουν από την αρχή. Η Αλεξάνδρα δεν βγαίνει αλώβητη από αυτή τη διαδρομή. Βγαίνει αληθινή, πιο κοντά στον εαυτό της, πιο συνειδητή για το τι σημαίνει να κουβαλάς πόνο και να συνεχίζεις να προχωράς. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο δώρο του βιβλίου: σου θυμίζει ότι η λύτρωση δεν είναι μια ξαφνική λάμψη φωτός, αλλά μια αργή, επίμονη πορεία μέσα από το σκοτάδι, μια πορεία που απαιτεί θάρρος, αντοχή και ειλικρίνεια.

 

  Το μυθιστόρημα βρίθει από φιλοσοφημένες, εύστοχες φράσεις.

Πρέπει να έρθεις αντιμέτωπος με το φόβο σου για να πετύχεις τον στόχο σου (κορεάτικη παροιμία)

Χρωστάμε ενός λεπτού κραυγή για κάθε στιγμή που σιωπήσαμε (Λιλή Ζωγράφου)

Τα λάθη μου είναι η ζωή μου (Σ. Μπέκετ)

Η εργατική μέλισσα δεν έχει καιρό για θλίψη (Ουίλιαμ Μπλέικ)

Αν δεν φτάσει ο άνθρωπος στο χείλος του γκρεμού, δεν βγάνει η ράχη του φτερούγες να πετάξει…. (Νίκος Καζαντζάκης)

Ονειρεύομαι να φυσάει άνεμος δυνατός, να πάρει μακριά όλα τα σκουπίδια της ζωής μου. (Νίκος Καζαντζάκης)

«Μια μέρα θα πεθάνουμε».

«Ναι, αλλά όλες τις υπόλοιπες θα ζήσουμε».

(Τσάρλι Μπράουν-Σνούπι)

Αλήθειες που δεν φωνάζουν, αλλά σε σταματούν για λίγο, σε κάνουν να σκεφτείς, να αναμετρηθείς με τον εαυτό σου. Λόγια που υπογραμμίζουν το κεντρικό νόημα του βιβλίου: ότι ο άνθρωπος χρειάζεται να περάσει από τις δικές του «συμπληγάδες» για να φτάσει στη δική του λύτρωση. Ότι η προσωπική μεταμόρφωση δεν έρχεται από την άνεση, αλλά από τις δοκιμασίες που σε αναγκάζουν να δεις ποιος πραγματικά είσαι.

 

  Εν κατακλείδι, το βιβλίο Συμπληγάδες μένει μέσα σου όχι επειδή υψώνει τη φωνή του, αλλά, επειδή ψιθυρίζει ακριβώς εκεί που πονάς. Σε αγγίζει με τρόπο ήσυχο αλλά βαθύ, σαν μια αλήθεια που γνώριζες ήδη, αλλά χρειαζόσουν κάποιον να σου τη θυμίσει. Είναι ένα βιβλίο που δεν σε αφήνει όπως σε βρήκε  και αυτό πάντα θα είναι ένα σημάδι, ότι άγγιξε κάτι ουσιαστικό.

Γράφει η Γιούλη Τσακάλου για τον Γιώργο Μαζωνάκη #ΜΑΖΩ

Όταν οι μικρές ώρες μένουν χωρίς την φωνή του τροβαδούρου της Γιώργου #Μαζωνάκη

 

Το παιδί της νύχτας δεν είναι πια εδώ. 

 

Εκείνος που έντυσε με τη βραχνή, δωρική του φωνή τις πιο κρυφές μας αλήθειες, εκείνος που περπάτησε ξυπόλυτος στα γυαλιά των ερώτων μας, αποφάσισε να σβήσει τα μεγάλα φώτα της πίστας και να αποσυρθεί στη δική του, απέραντη σιωπή.Και είναι παράξενο, ξέρετε. Υπάρχουν καλλιτέχνες που δεν τους μετράς με τις πωλήσεις των δίσκων, αλλά με τα σημάδια που αφήνουν στις ψυχές μας.

Ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν η φωνή της διπλανής πόρτας, ο δικός μας άνθρωπος που τολμούσε να πει όσα εμείς πνίγαμε στο λαιμό μας. Με εκείνο το αυθεντικό, ανυπότακτο πείσμα του, με την αλήθεια ενός παιδιού που δεν χώρεσε ποτέ σε καλούπια.Σήμερα, η νύχτα μοιάζει πιο ορφανή από ποτέ. Τώρα που οι «ώρες μικρές» θα μας βρίσκουν ξανά μόνους, τώρα είναι που η απουσία του θα τσακίζει. Γιατί σε αυτές τις ώρες, τις παράξενες, τις γεμάτες τσιγάρα και αναμνήσεις, η φωνή του ήταν πάντα εκεί. Να μας κρατάει το χέρι, να μας θυμίζει πως είναι εντάξει να πονάς, να ματώνεις, να ζεις στα άκρα.

Καλό ταξίδι, Γιώργο.

Στο μεγάλο σου φευγιό, πάρε μαζί σου την αγάπη ενός ολόκληρου κόσμου που έμαθε να αισθάνεται μέσα από τη δική σου ερμηνεία.

Οι προβολείς μπορεί να έσβησαν και οι ώρες να μικραίνουν, αλλά το αποτύπωμά σου θα μείνει για πάντα χαραγμένο στις καρδιές μας. Εκεί, όπου τα μεγάλα πάθη δεν πεθαίνουν ποτέ.

 

Γιούλη Τσακάλου 

 

 

ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ η άποψη της Τάνιας Χαμοπούλου για το βιβλίο "Το άλλο της μισό" Μαρία Τζιρίτα, εκδόσεις Ψυχογιός

«ΤΟ ΑΛΛΟ ΤΗΣ ΜΙΣΟ»

Μαρία Τζιρίτα

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

 

Η Ιουλία γεννήθηκε σε ένα χωριό της Κέρκυρας τη δεκαετία του 1970, από λάθος και ακατάλληλους γονείς. Ανάμεσα σε βλέμματα που γύριζαν αλλού και σε σιωπές που σκέπαζαν τα πάντα, η παιδική της ηλικία σφραγίστηκε από αδιαφορία, βία και προδοσία. Εκείνοι που την έφεραν στον κόσμο και όφειλαν να την προστατεύουν, την κακοποίησαν, της στέρησαν την αγάπη, την φροντίδα και την αγκαλιά, της κατέστρεψαν το σώμα και την ψυχή της. Ήταν πάντα φοβισμένη, δεν έπαιζε, δεν έκανε φίλους και δεν ήταν ένα χαρούμενο παιδί. Η Ιουλία έμαθε να επιβιώνει με φόβο και ενοχή, να ζητιανεύει αγάπη κι αποδοχή από λάθος ανθρώπους. Έμαθε να ανέχεται, να κλαίει σιωπηλά και να συγχωρεί. Τα τραύματα έγιναν δεύτερο δέρμα της και η ζωή της μια ατέλειωτη μάχη με την κατάθλιψη.

Κοντά στα σαράντα της χρόνια, όταν πίστεψε πως επιτέλους βρήκε την ευτυχία, προδόθηκε με τον χειρότερο τρόπο από τον μοναδικό άνθρωπο που είχε ερωτευτεί αληθινά και έχασε κάθε ίχνος εμπιστοσύνης στον εαυτό της και τους άλλους ανθρώπους. Η φυγή της στην Αθήνα ήταν μονόδρομος. Βρήκε καταφύγιο και δουλειά σε ένα νοσοκομείο, όπου γνώρισε τον Πέτρο, που μπήκε στη ζωή της σαν υπόσχεση για μια νέα αρχή.

Μα δίπλα της πια υπήρχε και μια γυναίκα, η Μάρα, η καλύτερή της φίλη, η μοναδική της άγκυρα, το "άλλο της μισό". Η Μάρα ήταν ό,τι δεν ήταν η Ιουλία...δυναμική, κοινωνική, έξυπνη, αποφασιστική, ατρόμητη κι αδέσμευτη, γελούσε και ήξερε να ζει. Η άβουλη και σκοτεινιασμένη Ιουλία δεν αισθανόταν μόνη μαζί της, την θαύμαζε και ταυτόχρονα την ζήλευε. Ήλπιζε ότι με την υποστήριξή της θα μάθαινε πώς να σταθεί στα πόδια της, να ζήσει σαν άνθρωπος, να αφήσει πίσω της το παρελθόν που τόσο την πλήγωσε και να ζήσει ελεύθερη και χαρούμενη. Όμως η Ιουλία κουβαλούσε μέσα της μυστικά που δε θάφτηκαν ποτέ και όταν θα έβγαιναν στο φως όλα θα άλλαζαν. Τελικά "το άλλο της μισό" ήταν στήριγμα ή καταστροφή για την Ιουλία;

Οι αληθινές ιστορίες χρειάζονται συγγραφική εμπειρία για να αποδοθούν σωστά, να κερδίσουν τον αναγνώστη ώστε να ταυτιστεί με τους ήρωές τους και να νιώσει τα συναισθήματά τους. Η Μαρία Τζιρίτα καταφέρνει για ακόμη μία φορά να παραδώσει ένα μυθιστόρημα γύρω από την αναζήτηση της αληθινής αγάπης, της προσωπικής ταυτότητας και της εσωτερικής ολοκλήρωσης που αγγίζει τον αναγνώστη με τη ζεστασιά, τη συναισθηματική αλήθεια και την αμεσότητα της γραφής της. Γράφει την ιστορία της "Ιουλίας" όπως της την έχει διηγηθεί η ίδια. Μια γυναίκα που έχει ζήσει πολλά, κουβαλά πληγές από το παρελθόν, ανεκπλήρωτες επιθυμίες και φόβους που την εμποδίζουν να αφεθεί ολοκληρωτικά στα συναισθήματά της. Κυρίως όμως δεν έχει νιώσει την αποδοχή από την μάνα της, κάτι που την έχει σημαδέψει για όλη της τη ζωή. Το παιδικό τραύμα της μητρικής απόρριψης, η βία, η προδοσία και ο πόνος που βίωσε την σημάδεψαν ψυχικά για πάντα. Και αυτή την αλήθεια της Ιουλίας την παντρεύει εξαιρετικά με την μυθοπλασία με μια ανατροπή για την οποία ο αναγνώστης δεν είναι καθόλου προετοιμασμένος.

"Το άλλο της μισό" με το υπέροχο εξώφυλλο που βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με το ύφος και την πλοκή του βιβλίου, είναι μία βαθιά ανθρώπινη και σπαρακτική ιστορία, γραμμένη με ευαισθησία, που θίγει δύσκολα θέματα όπως η κατάθλιψη, η ψυχολογική μοναξιά, η απογοήτευση και η απελπισία από εξαρτητικές σχέσεις. Με γλώσσα απλή αλλά εκφραστική, με έντονη συναισθηματική φόρτιση και με εναλλαγές στο τότε και στο τώρα, η αφήγηση διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα.

Εύχομαι η "Ιουλία" να έχει βρει την γαλήνη στην καρδιά της και την δύναμη να επουλώσει τα τραύματα της ψυχής της.

 

 

ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ η άποψη της Αναστασίας Δημακοπούλου για το βιβλίο "Η ανεπιθύμητη ανιψιά" Δήμητρα Ιωάννου, Εκδόσεις Ψυχογιός

ΔΗΜΗΤΡΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

Η ανεπιθύμητη ανιψιά – Εκδόσεις Ψυχογιός

 

   Όταν άνοιξα το μυθιστόρημα Η ανεπιθύμητη ανιψιά της Δήμητρας Ιωάννου, ένιωσα αμέσως, πως μπαίνω σε έναν κόσμο, όπου η σιωπή έχει βάρος και η αλήθεια κρύβεται πίσω από προσεκτικά στημένες εικόνες. Η Πρέβεζα της δεκαετίας του ’70 ζωντάνεψε μπροστά μου σαν μια μικρή κοινωνία που ξέρει να χαμογελά, αλλά και να θάβει βαθιά, όσα δεν θέλει να παραδεχτεί. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γνώρισα τη Στέλλα Καλλέργη, ένα κορίτσι που μεγάλωσε στο περιθώριο της ίδιας της οικογένειάς της, παλεύοντας να βρει χώρο σε ένα σπίτι που δεν την δέχτηκε ποτέ πραγματικά. Η αίσθηση της απόρριψης που κουβαλά είναι η βάση πάνω στην οποία εξελίσσεται όλη η ιστορία, αλλά και το μυστικό που κρατά ενωμένο όλο το μυθιστόρημα.

  Καθώς προχωρούσα στις σελίδες, ένιωθα τη Στέλλα να ωριμάζει μπροστά μου. Η απώλεια των γονιών της σε ένα σκοτεινό δυστύχημα την έχει σημαδέψει και αυτή η πληγή την ωθεί να ψάξει, ποια είναι και τι αξίζει. Παρακολουθώντας την πορεία της, ένιωσα πολλές φορές να ταυτίζομαι με την ανάγκη της να βρει τη φωνή της, να σταθεί απέναντι σε όσους την κρατούσαν στο περιθώριο και να φέρει στο φως την αλήθεια.

Η σχέση της με τον Σίμο Σαράντη, τον δημοσιογράφο που μπαίνει στη ζωή της σαν φως μέσα στο σκοτάδι, δεν εξελίσσεται σαν μια συνηθισμένη ρομαντική σχέση. Στην ουσία πρόκειται για μια συνάντηση δύο πληγωμένων ανθρώπων, που προσπαθούν να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον, παρά τις δυσκολίες.

  Οι δευτερεύοντες χαρακτήρες με έκαναν να νιώσω πως βρίσκομαι μέσα σε μια κοινωνία που αναπνέει, σχολιάζει, κρίνει και κρύβει. Ο δήμαρχος Βρασίδας Δόσης και η οικογένειά του εκπροσωπούν μια οικογένεια, που ζει για την τέλεια εικόνα, μια εικόνα που δεν χωράει τη Στέλλα γιατί η παρουσία της φέρνει μαζί της, όσα εκείνοι προσπαθούν να κρύψουν. Άλλοι χαρακτήρες, όπως η ράφτρα Κική, η Φεβρωνία, ο Νικήτας Βασδέκης ή η Καλυψώ, προσθέτουν κομμάτια στο παζλ των μυστικών που περιβάλλουν την ηρωίδα. Κάθε πρόσωπο κουβαλά ένα δικό του βάρος, μια δική του αλήθεια, που συνδέεται με το παρελθόν της Στέλλας και με τη νύχτα που χάθηκαν οι γονείς της, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο μια πλοκή, όπου η προσωπική ιστορία συνδέεται άρρηκτα με το κοινωνικό περιβάλλον.

   Η ατμόσφαιρα του βιβλίου είναι πυκνή, σχεδόν κινηματογραφική. Η πόλη λειτουργεί σαν ζωντανός οργανισμός που θυμάται, παρακολουθεί και σχολιάζει. Η γραφή της Ιωάννου συνδυάζει ρεαλισμό και συναισθηματική ένταση.

  Η ιστορία με κέρδισε με την ατμόσφαιρα που δημιουργεί η συγγραφέας: τα σοκάκια της Πρέβεζας, οι σιωπές που λένε περισσότερα από τα λόγια, οι μικρές καθημερινές σκηνές που αποκαλύπτουν χαρακτήρες και προθέσεις. Η σταδιακή αποκάλυψη των μυστικών χτίζει ένταση και αγωνία, ενώ ο συναισθηματικός πυρήνας της ιστορίας παραμένει πάντα η Στέλλα και η προσπάθειά της να σταθεί απέναντι σε μια κοινωνία που την θέλει αδύναμη.

   Κλείνοντας το βιβλίο, ένιωσα πως είχα διαβάσει μια ιστορία όχι μόνο για μυστικά και αποκαλύψεις, αλλά για τη δύναμη που βρίσκει κάποιος, όταν αποφασίζει να πει «φτάνει πια, ως εδώ ήταν» και να σταθεί απέναντι σε όσα τον πλήγωσαν. Η Στέλλα Καλλέργη, με την επιμονή και την ευαισθησία της, μου θύμισε πως η αλήθεια μπορεί να πονάει, αλλά είναι ο μόνος δρόμος προς τη λύτρωση.

Το μυθιστόρημα της Ιωάννου είναι ένα ταξίδι στην αυτογνωσία, στη διεκδίκηση και στη βαθιά ανάγκη να βρει κανείς τη θέση του σε έναν κόσμο, που δεν τον αποδέχτηκε εύκολα.