ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ η άποψη της Αναστασίας Δημακοπούλου για το βιβλίο "Η ανεπιθύμητη ανιψιά" Δήμητρα Ιωάννου, Εκδόσεις Ψυχογιός

ΔΗΜΗΤΡΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

Η ανεπιθύμητη ανιψιά – Εκδόσεις Ψυχογιός

 

   Όταν άνοιξα το μυθιστόρημα Η ανεπιθύμητη ανιψιά της Δήμητρας Ιωάννου, ένιωσα αμέσως, πως μπαίνω σε έναν κόσμο, όπου η σιωπή έχει βάρος και η αλήθεια κρύβεται πίσω από προσεκτικά στημένες εικόνες. Η Πρέβεζα της δεκαετίας του ’70 ζωντάνεψε μπροστά μου σαν μια μικρή κοινωνία που ξέρει να χαμογελά, αλλά και να θάβει βαθιά, όσα δεν θέλει να παραδεχτεί. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον γνώρισα τη Στέλλα Καλλέργη, ένα κορίτσι που μεγάλωσε στο περιθώριο της ίδιας της οικογένειάς της, παλεύοντας να βρει χώρο σε ένα σπίτι που δεν την δέχτηκε ποτέ πραγματικά. Η αίσθηση της απόρριψης που κουβαλά είναι η βάση πάνω στην οποία εξελίσσεται όλη η ιστορία, αλλά και το μυστικό που κρατά ενωμένο όλο το μυθιστόρημα.

  Καθώς προχωρούσα στις σελίδες, ένιωθα τη Στέλλα να ωριμάζει μπροστά μου. Η απώλεια των γονιών της σε ένα σκοτεινό δυστύχημα την έχει σημαδέψει και αυτή η πληγή την ωθεί να ψάξει, ποια είναι και τι αξίζει. Παρακολουθώντας την πορεία της, ένιωσα πολλές φορές να ταυτίζομαι με την ανάγκη της να βρει τη φωνή της, να σταθεί απέναντι σε όσους την κρατούσαν στο περιθώριο και να φέρει στο φως την αλήθεια.

Η σχέση της με τον Σίμο Σαράντη, τον δημοσιογράφο που μπαίνει στη ζωή της σαν φως μέσα στο σκοτάδι, δεν εξελίσσεται σαν μια συνηθισμένη ρομαντική σχέση. Στην ουσία πρόκειται για μια συνάντηση δύο πληγωμένων ανθρώπων, που προσπαθούν να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον, παρά τις δυσκολίες.

  Οι δευτερεύοντες χαρακτήρες με έκαναν να νιώσω πως βρίσκομαι μέσα σε μια κοινωνία που αναπνέει, σχολιάζει, κρίνει και κρύβει. Ο δήμαρχος Βρασίδας Δόσης και η οικογένειά του εκπροσωπούν μια οικογένεια, που ζει για την τέλεια εικόνα, μια εικόνα που δεν χωράει τη Στέλλα γιατί η παρουσία της φέρνει μαζί της, όσα εκείνοι προσπαθούν να κρύψουν. Άλλοι χαρακτήρες, όπως η ράφτρα Κική, η Φεβρωνία, ο Νικήτας Βασδέκης ή η Καλυψώ, προσθέτουν κομμάτια στο παζλ των μυστικών που περιβάλλουν την ηρωίδα. Κάθε πρόσωπο κουβαλά ένα δικό του βάρος, μια δική του αλήθεια, που συνδέεται με το παρελθόν της Στέλλας και με τη νύχτα που χάθηκαν οι γονείς της, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο μια πλοκή, όπου η προσωπική ιστορία συνδέεται άρρηκτα με το κοινωνικό περιβάλλον.

   Η ατμόσφαιρα του βιβλίου είναι πυκνή, σχεδόν κινηματογραφική. Η πόλη λειτουργεί σαν ζωντανός οργανισμός που θυμάται, παρακολουθεί και σχολιάζει. Η γραφή της Ιωάννου συνδυάζει ρεαλισμό και συναισθηματική ένταση.

  Η ιστορία με κέρδισε με την ατμόσφαιρα που δημιουργεί η συγγραφέας: τα σοκάκια της Πρέβεζας, οι σιωπές που λένε περισσότερα από τα λόγια, οι μικρές καθημερινές σκηνές που αποκαλύπτουν χαρακτήρες και προθέσεις. Η σταδιακή αποκάλυψη των μυστικών χτίζει ένταση και αγωνία, ενώ ο συναισθηματικός πυρήνας της ιστορίας παραμένει πάντα η Στέλλα και η προσπάθειά της να σταθεί απέναντι σε μια κοινωνία που την θέλει αδύναμη.

   Κλείνοντας το βιβλίο, ένιωσα πως είχα διαβάσει μια ιστορία όχι μόνο για μυστικά και αποκαλύψεις, αλλά για τη δύναμη που βρίσκει κάποιος, όταν αποφασίζει να πει «φτάνει πια, ως εδώ ήταν» και να σταθεί απέναντι σε όσα τον πλήγωσαν. Η Στέλλα Καλλέργη, με την επιμονή και την ευαισθησία της, μου θύμισε πως η αλήθεια μπορεί να πονάει, αλλά είναι ο μόνος δρόμος προς τη λύτρωση.

Το μυθιστόρημα της Ιωάννου είναι ένα ταξίδι στην αυτογνωσία, στη διεκδίκηση και στη βαθιά ανάγκη να βρει κανείς τη θέση του σε έναν κόσμο, που δεν τον αποδέχτηκε εύκολα.