Κωνσταντίνος Καβάφης, γράφει η Γιούλη Γεωργία Τσακάλου

Σαν σήμερα γεννήθηκε, 29 Απρίλη 1863

Σαν σήμερα πέθανε 29 Απρίλη 1933

Ο Κωνσταντίνος Π. Καβάφης διάλεξε ή ίσως του έλαχε να κλείσει τον κύκλο του την ίδια μέρα που τον άνοιξε.

29 Απριλίου.

Σαν να ήθελε να μας θυμίσει πως κάποια πράγματα δεν είναι αρχή και τέλος, αλλά ένας συνεχής, υπόγειος παλμός.

Και τι πιο καβαφικό από αυτό;

Η ζωή να επιστρέφει στον εαυτό της.

Η μνήμη να γίνεται ποίηση.

Και η ποίηση… να γίνεται σχεδόν μοίρα.

Στην άκρη μιας πόλης που δεν τον χώρεσε ποτέ ολόκληρο, κι όμως τον κουβαλά αιώνια, κάθεται ο Καβάφης.

Όχι σε βάθρο. Όχι απόμακρος.

Σε ένα παγκάκι. Δίπλα σου.

Και κάπως έτσι, η ποίηση σταματά να είναι βιβλίο και γίνεται παρουσία.

Στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, εκεί που περνούν βιαστικά τουρίστες, ερωτευμένοι και κουρασμένοι Αθηναίοι, ο Καβάφης δεν στέκει σαν άγαλμα. Περιμένει. Σε προκαλεί σχεδόν να καθίσεις δίπλα του να πεις τα δικά σου, να ακούσεις τα δικά του.

Γιατί ο Καβάφης δεν ήταν ποτέ ποιητής της απόστασης.

Ήταν ποιητής της εσωτερικής φωνής.

Της σιωπής που πονάει.

Της αλήθειας που δεν φωνάζει αλλά μένει.

Αλεξανδρινός μέχρι το κόκαλο.

Με βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν, αλλά καρδιά βυθισμένη στο πιο δύσκολο παρόν: τον άνθρωπο.

Τον φόβο. Την επιθυμία. Την ήττα που δεν φαίνεται.

Και τώρα, ειρωνεία σχεδόν ποιητική, επιστρέφει στην Αθήνα.

Όχι για να δοξαστεί.

Αλλά για να συνυπάρξει.

Το γλυπτό, δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση στον Δήμο Αθηναίων, δεν τον υψώνει. Τον φέρνει στο ύψος μας. Σχεδόν επικίνδυνα κοντά.

Σαν να σου λέει:

«Μη με θαυμάζεις. Κατάλαβέ με.»

Και κάπου εκεί θυμάσαι ή ίσως νιώθεις για πρώτη φορά, ότι ο Καβάφης δεν γράφτηκε για να τον διαβάζουμε.

Γράφτηκε για να μας ξεγυμνώνει.

Γιατί κάθε «Ιθάκη» δεν είναι ταξίδι. Είναι δοκιμασία.

Κάθε «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον» δεν είναι ιστορία. Είναι προειδοποίηση.

Και κάθε του ποίημα… είναι μια μικρή, επικίνδυνη αλήθεια.

Και εσύ, που είσαι από την πόλη του, από την Αλεξάνδρεια του μύθου και της μνήμης, το ξέρεις καλύτερα:

ο Καβάφης δεν ανήκει σε καμία πόλη.

Ανήκει σε όσους άντεξαν να κοιτάξουν μέσα τους.

Κι αν ποτέ περάσεις από εκεί, μην τον προσπεράσεις.

Κάτσε δίπλα του.

Δεν θα σου μιλήσει.

Αλλά θα σε καταλάβει.

«Ο ποιητής της καρδιάς μου.

Ο ποιητής κάθε Αλεξανδρινού που, όσο κι αν φεύγει, δεν ξεχνά από πού ξεκίνησε.»

 Γιούλη Τσακάλου 

 

 

ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ η άποψη της Αναστασίας Δημακοπούλου για το βιβλίο "Ο άγνωστος στον καθρέφτη"Γεώργιος- Χρυσόστομος Νικολαίδης, Άνεμος εκδοτική

Ο άγνωστος στον καθρέφτη  

Ανεμος εκδοτική

ΓΕΩΡΓΙΟΣ-ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ      

 

   Το μυθιστόρημα Ο άγνωστος στον καθρέφτη αποτελεί ένα πολυεπίπεδο ψυχολογικό θρίλερ που συνδυάζει μυστήριο, κοινωνικό σχόλιο και καυστικότητα. Η ιστορία ξεκινά με δύο απαγωγές που φαίνονται ασύνδετες, όμως σταδιακά αποκαλύπτεται ότι αποτελούν κομμάτια ενός μυστικού θαμμένου για πενήντα χρόνια. Ο συγγραφέας υφαίνει την πλοκή με τρόπο, που κρατά τον αναγνώστη σε συνεχή εγρήγορση, καθώς κάθε αποκάλυψη οδηγεί σε νέα ερωτήματα και κάθε σκηνή λειτουργεί, σαν κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ.

 

  Οι χαρακτήρες είναι σύνθετοι και πολυδιάστατοι. Η μοιραία γυναίκα, πληγωμένη από τον έρωτα, γίνεται ο καταλύτης της εκδίκησης αλλά και ανατρεπτικών καταστάσεων, ενώ ο σκοτεινός άντρας που τη συνοδεύει διαθέτει δικά του κίνητρα και εσωτερικές συγκρούσεις. Οι δευτερεύοντες χαρακτήρες συμβάλλουν ουσιαστικά στην εξέλιξη της ιστορίας και στην αποκάλυψη του κεντρικού μυστικού, δημιουργώντας ένα κόσμο, όπου καμία λεπτομέρεια δεν είναι τυχαία.

 

  Η γραφή του Νικολαΐδη χαρακτηρίζεται από κινηματογραφικό ρυθμό, καυστικό χιούμορ και έντονη σάτιρα. Η γλώσσα του είναι αιχμηρή, ζωντανή και συχνά προκλητική, ενώ η συνεχής ροή των γεγονότων δημιουργεί μια αίσθηση αδιάκοπης έντασης. Η αφήγηση κινείται ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν, ενώ η οπτική του βιβλίου από διαφορετικές πλευρές κάνουν το κείμενο πιο πλούσιο και ζωντανό.

 

  Η ατμόσφαιρα του βιβλίου είναι σκοτεινή, πυκνή και συχνά αποπνικτική, με το μυστήριο να κυριαρχεί και την ψυχολογική πίεση να αυξάνεται σταδιακά. Ο καθρέφτης λειτουργεί ως κεντρικό σύμβολο, καθώς εκπροσωπεί την αντανάκλαση της αλήθειας, που οι ήρωες αποφεύγουν, την σύγκρουση ανάμεσα στο πραγματικό και το κατασκευασμένο, ανάμεσα στο «είμαι» και στο «φαίνομαι».

 

  Εν κατακλείδι ο άγνωστος στον καθρέφτη είναι ένα μυθιστόρημα που δεν περιορίζεται στη δράση ή στο μυστήριο, αλλά καταδεικνύει πόσο βαθιά ριζωμένες είναι οι μνήμες και οι πληγές που προσπαθούμε να ξεχάσουμε.

  Ο Νικολαΐδης συνθέτει μια ιστορία, όπου οι χαρακτήρες αναμετρώνται με τις επιλογές τους και με στοιχεία του εαυτού τους, που προσπάθησαν να θάψουν, αφού δεν τόλμησαν ποτέ να παραδεχθούν.

 

 

 

Συνέντευξη του συγγραφέα Μιχάλη Νταγγίνη στη Γιούλη Τσακάλου - Ελεύθερος Τύπος για το βιβλίο ««Πατημένα Τριάντα» » εκδόσεις Διόπτρα

Η ενηλικίωση δεν έρχεται ποτέ με καθαρά όρια· έρχεται με πληγές, επιλογές που αφήνουν σημάδια, και με πρόσωπα που καθρεφτίζουν τις σκιές μας. Στο «Πατημένα Τριάντα» εκδόσεις Διόπτρα, του Μιχάλη Νταγγίνη, πέντε άνθρωποι παλεύουν να βρουν τον εαυτό τους μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει να τους έχει ξεχάσει. Ο έρωτας, η προδοσία, η φιλοδοξία και η αβεβαιότητα υφαίνουν μια δεκαετία γεμάτη ένταση και αποκαλύψεις. Κάθε σελίδα ανοίγει μια νέα γωνία της ζωής τους, φωτίζοντας όχι μόνο τις επιλογές που κάνουν, αλλά και τα αθέατα σημεία της κοινωνίας που τις διαμορφώνουν.

 

Συνέντευξη με τον Μιχάλη Νταγγίνη – Γιούλη Τσακάλου Ελεύθερος τύπος

1. Τι σας ώθησε να αφηγηθείτε τις ιστορίες πέντε διαφορετικών χαρακτήρων, κάθε ένας με τις δικές του πληγές και μυστικά, και να τις συνδέσετε μέσα σε μια δεκαετία γεμάτη αβεβαιότητα;

Με ενδιαφέρει η φυσιογνωμία της γενιάς μου, μιας γενιάς που φαίνεται να ψάχνει βουβή, ανησυχητικά βουβή, για συνταγές ατομικής δικαίωσης. Δεν είχα προαποφασίσει για τον τρόπο που θα αφηγηθώ την ιστορία. Διαισθανόμουν όμως ότι απαιτούνται περισσότερα πρόσωπα, διαφορετικοί ανθρωπότυποι, ποικίλες οπτικές γωνίες. Μόνο έτσι μπορεί να έρθει στο φως το βίωμα μιας ολόκληρης γενιάς. Εύστοχα επισημαίνετε το στοιχείο του χρόνου. Ο χρόνος αποτελεί το έδαφος επάνω στο οποίο εξελίσσονται τόσο οι πρωταγωνιστές όσο και οι κοινωνικές συνθήκες γύρω τους. Πώς είναι να ζεις σε μια δεκαετία όπου η μια κρίση παίρνει την σκυτάλη από την προηγούμενη; Χωρίς την πάροδο του χρόνου, το βιβλίο θα ήταν μια «φωτογραφική απεικόνιση της στιγμής» για πέντε νέους ανθρώπους. Νομίζω ότι η λογοτεχνία σου δίνει τα εργαλεία για να πας ένα βήμα παραπέρα από αυτό.

2. Πώς η ένταση ανάμεσα στην προσωπική επιθυμία, την κοινωνική πίεση και τα τραύματα της παιδικής ηλικίας διαμορφώνει τον κόσμο που περιγράφετε;

Είναι μία πολυεπίπεδη αλληλεπίδραση, την οποία εξερευνώ για κάθε πρόσωπο ξεχωριστά – ακόμη κι αν οι ιστορίες τους συμπλέκονται. Έχει σημασία η λέξη «εξερευνώ». Δεν μπορώ να μιλήσω με βεβαιότητες για την αλληλεπίδραση όλων αυτών των παραγόντων – ούτε οι ίδιοι οι ήρωες δεν ξέρουν με σιγουριά τον εαυτό τους. Γι’ αυτό νομίζω ότι ο ορισμός του Κούντερα για το μυθιστόρημα είναι απολύτως ακριβής: μυθιστόρημα είναι η εξερεύνηση της ανθρώπινης ύπαρξης μέσα από πειραματικά εγώ.

3. Ο υπόκοσμος και οι σκιές της εξουσίας διατρέχουν τις σελίδες του βιβλίου. Με ποιο τρόπο θέλατε να αποτυπωθεί η διαφθορά και η ανθρώπινη αδυναμία χωρίς να χαθεί η λογοτεχνική αλήθεια;

Είναι ένα στοίχημα να αποδώσεις ρεαλιστικά ένα υπαρκτό κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, χωρίς να καταλήξεις να κάνεις «ρεπορτάζ». Χρειάζεται ισορροπία. Για εμένα στο προσκήνιο είναι η ζωή των πρωταγωνιστών και ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τον εαυτό και το περιβάλλον τους. Δεν αφηγούμαι το περιβάλλον αυτοτελώς, παρά μόνο στον βαθμό που επηρεάζει πραγματικά και νοητικά τους πρωταγωνιστές.

4. Τα Πατημένα Τριάντα μοιάζουν ταυτόχρονα χρονικό μιας γενιάς και προσωπικό ημερολόγιο. Τι σημαίνει για εσάς να ζωντανεύουν οι επιλογές και οι φόβοι της εποχής μέσα από λογοτεχνία;

Στην εισαγωγή του βιβλίου αναφέρομαι στην ιδιότητα της λογοτεχνίας να «απομαγνητοφωνεί» σιγανές προσωπικές μας μελωδίες· αυτά, δηλαδή, για τα οποία έχουμε μάθει να μη μιλάμε ή και να μη σκεφτόμαστε καν. Αυτή είναι η αποκαλυπτική διάσταση της λογοτεχνίας. Δεν θα έλεγα ότι έγραψα προσωπικό ημερολόγιο. Το αυτοβιογραφικό στοιχείο είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Μ’ ενδιαφέρει να εξερευνήσω τη γενιά μου και τη σχέση της με τις υπόλοιπες γενιές σε έναν δεδομένο χώρο και χρόνο. Το προσωπικό στοιχείο, πάντως, είναι αναπόφευκτο, στον βαθμό που είμαι μέλος της ίδιας γενιάς.

5. Αν το βιβλίο ήταν ένας ψίθυρος στο σκοτάδι, ποια λέξη ή εικόνα θα θέλατε να συνοδεύει τον αναγνώστη καθώς κλείνει την τελευταία σελίδα, σαν μια αχνή υπόσχεση ότι η ιστορία συνεχίζεται μέσα του  και όχι μόνο στις σελίδες;

Δεν είμαι αρμόδιος να υποδείξω στον αναγνώστη κάτι συγκεκριμένο. Το αναγνωστικό βίωμα είναι εντελώς υποκειμενικό. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα το πώς θα απαντούσαν οι αναγνώστες σε αυτό το ερώτημα. Νομίζω, πάντως, ότι το τέλος της ιστορίας είναι μια ανοιχτή πρόσκληση στους αναγνώστες να τη συνεχίσουν όπως θέλουν, καθένας με τα δικά του υλικά.

Βιογραφικό

Ο Μιχάλης Νταγγίνης γεννήθηκε το 1993 στη Θεσσαλονίκη, όπου και σπούδασε νομικά. Από το 2017 ζει κι εργάζεται στην Αθήνα ως δικηγόρος ποινικού δικαίου, ενώ επίσης είναι διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε νομικά περιοδικά. Το 2020 εκδόθηκε η πρώτη νομική του μονογραφία. Το μυθιστόρημα Πατημένα Τριάντα είναι το πρώτο λογοτεχνικό του έργο απο της εκδόσεις Διόπτρα.

Γιούλη Τσακάλου